13 اردیبهشت 1399

عوامل تعیین کننده رنگ چشم چیست؟

دسته بندی: چشم و بیماری های آن نویسنده: ایران درمان بازدید: 1458
عوامل تعیین کننده رنگ چشم چیست؟

رنگ چشم در انسان ها در طیف وسیعی از خیلی روشن تا خیلی تیره قرار میگیرد. منظور ما از رنگ چشم در واقع رنگ عنبیه است چون عنبیه که بخش مرکزی چشم است حاوی رنگهای متفاوتی است. ژنتیک نقش غالبی در رنگ چشم ایفا میکند و شناخت ژنهای دخیل در رنگ چشم در سالهای اخیر پیشرفت زیادی داشته است. رنگ چشم همانند بسیاری از ویژگیهای ژنتیکی دیگر همیشه آن طور که به نظر میرسد ساده نیست و عوامل مختلفی در آن نقش دارد.

 

ملانین

در اصل اگر بپرسید چه چیزی رنگ چشم را مشخص میکند، پاسخ رنگدانه ملانین است. چون ملانین در هنگام تولد هنوز کامل نشده است، اغلب رنگ چشمان کودک در بدو تولد متمایل به آبی است اما بعدا به قهوه ای یا سبز تغییر میکند. ملانین در لایه جلو یا پشتی عنبیه قرار میگیرد. موقعیت و مقدار ملانین در لایه جلویی بیشترین تاثیر را بر رنگ چشم دارد. تقریبا همه افراد در لایه پشتی چشم ملانین دارند. افراد چشم آبی هیچ ملانینی در لایه جلویی چشم ندارند و تنها در لایه پشتی ملانین دارند به همین علت در نتیجه انکسار نور چشمشان آبی به نظر میرسد. افراد چشم قهوه ای ملانین خیلی زیادی در لایه های جلویی چشمشان دارند در حالی که افراد چشم سبز یا عسلی کمتر از افراد چشم قهوه ای در لایه جلویی ملانین دارند.

 

ژن ها

حداقل 8 ژن مختلف رنگ چشم را کنترل میکنند. ژنی که به نظر میرسد بیشتر مسئول تعیین رنگ چشم قهوه ای یا آبی است، ژن OCA2  است که در کروموزوم شماره 15 جای گرفته است. این ژن پروتئینی به نام پروتئین پی تولید میکند که به تولید و فراوری ملانین کمک مینماید. هنگامی که ژن نامبرده حاوی برخی رمزهای مشخصی که مقدار ملانین در چشم را افزایش یا کاهش میدهند باشد، حاصل کار آبی یا قهوه ای شدن رنگ چشم است. عملکرد ترکیبی شماری از ژنهای دیگر نیز ممکن است ملانین چشم را تا حدی افزایش دهد که مقدار آن از والدین فرد بیشتر شود. به همین علت است که والدینی که چشمهای رنگ روشن دارند گاهی رنگ چشم کودکشان تیره میشود. تحقیقات اخیر نشان میدهند که آلل یا واریانت چشمان آبی تنها در 6000 تا 10000 سال اخیر اتفاق افتاده است.

 

بیماری

برخی از بیماریها و داروها نیز رنگ چشمها را تغییر میدهند. سندرم هورنر، هتروکرومی ایریدوسیکلیت فوکس و گلوکوم رنگدانه ای میتوانند رنگ چشم را تغییر دهند و نیازمند توجه پزشکی هستند.

 

افزایش سن

در 10 تا 15 درصد از افراد سفید پوست، رنگ چشم با افزایش سن تغییر میکند. رنگ عنبیه میتواند با افزایش سن روشن تر یا تیره تر شود.

آتیه غرب

مقالات مرتبط

تست دید رنگی که به عنوان تست ایشیهارا  نیز شناخته میشود، توانایی شما در تمییز دادن بین رنگها را بررسی و اندازه گیری مینماید. در صورتی که این تست را با موفق...
تقریباً از هر 12 مرد یک نفر (یعنی 8%) و از هر 200 زن یک نفر  به کوررنگی یا CVD مبتلاست. یعنی برای مثال در انگلستان 2.7 میلیون نفر به کوررنگی مبتلا هستند (ت...
دکتر آرمان طاهری، فلو شیپ درد، اینترونشنیست (درمان دردهای بعد از عمل جراحی کمر، درد صورت و سر درد)