هماچوری چیست؟ Hematuria

هماچوری اصطلاحی است که در مورد وجود خون در ادرار به کار می رود. ممکن است در ادرار خون در دو حالت وجود داشته باشد؛ خونی که در ادرار دیده می شود هماچوری ماکروسکوپی نامیده می شود و خونی که در ادرار وجود دارد اما دیده نمی شود مگر به وسیله میکروسکوپ، هماچوری میکروسکوپی نام دارد.

هماچوری چه علائمی دارد؟

اکثر افرادی که به هماچوری میکروسکوپی مبتلا هستند، هیچ علائمی مشاهده نمی کنند. اما افرادی که به هماچوری ماکروسکوپی مبتلا هستند، ادرار صورتی رنگ دارند. حتی وجود مقدار بسیار اندک خون در ادرار نیز می تواند موجب تغییر رنگ آن شود. در بیشتر موارد، افرادی که به هماچوری ماکروسکوپی مبتلا هستند، هیچ گونه علائم دیگری ندارند. با این حال آن دسته افرادی که در ادرار خود لخته های خون مشاهده می کنند معمولاً احساس درد نیز دارند.

مجاری ادرار چیست؟

مجاری ادرار در واقع حکم لوله کشی بدن برای خارج ساختن مواد زائد و آب های اضافی را دارد. مجاری ادرار، کلیه ها، حالب­ ها، مثانه و مجرای ادرار را شامل می شود. کلیه ها دو عضو لوبیایی شکل هستند که هر یک اندازه ای در حدود مشت دست را دارند. کلیه ها تقریباً در قسمت میانی کمر، دقیقاً در زیر دنده ها و در طرفین ستون فقراتواقع شده اند. کلیه ها روزانه در حدود 200 واحد خون را تصفیه می کنند تا تقریباً 1 تا 2 واحد ادرار تولید نمایند. ادرار تولید شده از کلیه ها از طریق لوله هایی که حالب نامیده می شوند به سمت مثانه حرکت می کند. مثانه، ادرار تولید شده را تا زمان دفع نگهداری می کند. زمانی که مثانه خالی می شود، ادرار به واسطه لوله ای که مجرای ادرار نامیده می شود از بدن خارج می گردد.

چه عواملی موجب ایجاد هماچوری می شود؟

هماچوری ممکن است به دلالیل متعددی از جمله قاعدگی، فعالیت بدنی شدید، نزدیکی، بیماری های ویروسی، زخم و یا عفونت ایجاد شود. اما از جمله دلایل جدی تر بروز هماچوری می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

·         سرطان مثانه یا کلیه

·         تورم کلیه، مجرای ادرار، مثانه یا پروستات

·         کلیه پلی کیستیک (این بیماری یک ناهنجاری ارثی است که مؤلفه شاخص آن وجود تعداد زیادی خوشه های انگوری شکل و یا کیست های آبکی در کلیه هاست که موجب می شود کلیه ها به مرور زمان بزرگ شوند و عملکرد آن ها دچار اختلال گردد)

·         لخته های خون

·         ناهنجاری های مربوط به لخته شدن خون مثل هموفیلی

·         بیماری سلول های داسی شکل (یک ناهنجاری ارثی که در آن گلبول های قرمز خون حالت غیرطبیعی هلالی شکلی به خود می گیرند و نتیجتاً موجب می گردند در فرآیند انتقال اکسیژن به اندام های بدن اختلال ایجاد شده، در رگ های خونی کوچک انسداد به وجود آید و جریان متعادل خون با اشکال مواجه شود)

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به هماچوری هستند؟

تقریباً همه افراد از جمله کودکان و بزرگسالان ممکن است به هماچوری مبتلا شوند. فاکتورهایی که شانس ابتلا به هماچوری را در افراد افزایش می دهد به قرار ذیل است:

·         سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری های کلیوی

·         پروستاتی که بزرگ شده باشد، که نوعاً در مردان بالای 50 سال پیش می آید

·         بیماری سنگ کلیه

·         استفاده از داروهای خاصی هم چون آسپیرین و سایر مسکن ها، رقیق کننده های خون و آنتی بیوتیک

·         فعالیت های بدنی فوق العاده شدیدی مثل دوهای استقامت

·         ابتلا به عفونت خای باکتریایی یا ویروسی

هماچوری چگونه تشخیص داده می شود؟

هماچوری به وسیله آزمایش ادرار تشخیص داده می شود. اما مرحله بعدی فهمیدن دلیل وجود خون در ادرار خواهد بود. در صورتی که آزمایش خون نشان دهد در ادرار فرد خون وجود داشته، پزشک معالج سوابق بیماری و خانوادگی وی را بررسی می کند. در صورتی که دلیل خاصی برای وجود ادرار تشخیص داده نشود، آزمایش باید مجدداً پس از 48 ساعت تکرار شود. در صورتی که از سه آزمایش انجام شده، دو آزمایش وجود گلبول های قرمز زیادی را در خون نشان دهند، دلایل جدی تر بروز هماچوری باید بررسی گردد. در این صورت ممکن است اقدامات زیر انجام شود:

·         آزمایش ادرار برای بررسی مشکلاتی که می توانند موجب بروز هماچوری شوند، از قبیل عفونت، بیماری های کلیوی و سرطان. وجود گلبول های سفید در ادرار می تواند نشانه ابتلا به UTI(عفونت مجاری ادرار) باشد، گلبول های قرمز خونی که شکل غیرطبیعی دارند و یا به یکدیگر چسبیده اند، می توانند حاکی از ابتلا به بیماری های کلیوی باشند. وجود پروتئین در خون نیز نشان از بیماری کلیوی دارد. وجود سلول های سرطانی نیز در آزمایش خون بررسی می شود.

·         آزمایش خون برای بررسی میزان کراتنین (ماده ای که محصول طبیعی از هم پاشیدن ماهیچه هاست، که درصورت بالا بودن، نشانه ابتلا به بیماری کلیوی است)

·         بیوپسی. بیوپسی فرآیندی است که طی آن قطعه ای از بافت کلیه به منظور بررسی به وسیله میکروسکوپ برداشته می شود. بیوپسی در بیمارستان و با بیهوشی موضعی سبکی انجام می شود. نمونه به وسیله سوزن بسیار ظریف و با کمک گرفتن از سونوگرافی یا سیتی اسکن انجام می شود. بیوپسی به تشخیص نوع بیماری که موجب بروز هماچوری شده کمک می کند.

·         کیستوسکوپی. کیستوسکوپی فرآیندی است که در آن از ابزاری برای نگریستن به درون مجرای ادرار و مثانه استفاده می شود. در برخی موارد برای انجام عمل کیستوسکوپی از بی حسی موضعی نیز استفاده می گردد. از کیستوسکوپی برای بررسی وجود سلول های سرطانی در مثانه استفاده می شود به خصوص در مواردی که در آزمایش ادرار سلول های سرطانی دیده شده باشد.

·         تست های تصویربرداری از کلیه. IVP و CT Scan و MRI از جمله گزینه های موجود برای تصویر برداری از کلیه ها هستند.

هماچوری چگونه درمان می شود؟

درمان هماچوری از طریق درمان دلیل اصلی بروز آن یعنی دلیل زمینه ای انجام می شود. در صورتی که هیچ دلیل جدی برای بروز هماچوری یافت نشود، هیچ نیازی هم به درمان نخواهد بود. هماچوری که در اثر UTI ایجاد شده باشد، به وسیله مصرف آنتی بیتویک درمان می شود. 6 هفته پس از اتمام دروره مصرف آنتی بیوتیک، باید مجدداً آزمایش ادرار انجام شود تا از برطرف شدن عفونت اطمینان حاصل گردد.

تغذیه و رژیم غذایی

تاکنون شواهدی مبنی بر تأثیرگذاری تغذیه و رژیم غذایی بر هماچوری کشف نشده است.

منبع: ایران درمان

هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع پیگرد قانونی دارد

درباره ایران درمان

سایت ایران درمان با حدود 10 هزار بازدید روزانه در روزهای کاری، در نوع خود پربازدیدترین سایت مرجع اطلاعات پزشکان، دندانپزشکان و مراکز درمانی است. این سایت به طور رسمی کار خود را از سال 1387 آغاز نموده است.

مزایای عضویت

ایجاد صفحه اختصاصی برای پزشک و مراکز

عضویت آسان و کم هزینه

درج اطلاعات شخصی و کاری پزشک

قابلیت جستجوی پیشرفته

بازدید روزانه بالا و هدفمند پزشکی

استفاده از مطالب وبسایت

هرگونه استفاده از مطالب وبسایت تنها با ذکر نام و منبع وبسایت به صورت زیر مجاز است
www.irandarman.com